BON SENIORALNY
W dniu 23 lipca 2026 r. została opublikowana ustawa z dnia 11 czerwca 2026 r. o osobach starszych i koordynacji opieki długoterminowej.
Ustawa ma na celu stworzenie spójnych ram prawnych dla prowadzenia polityki senioralnej oraz dla koordynacji opieki długoterminowej.
Dodatkowo ustawa wprowadza nową formę wsparcia seniorów w postaci bonu senioralnego.
Bon senioralny jest formą wsparcia osoby, która ukończyła 65. rok życia, jako świadczenie w ramach Programu Bonu Senioralnego ustanawianego w celu realizacji polityki senioralnej w zakresie rozwijania i zapewniania usług wsparcia tym osobom.
Usługi wsparcia w ramach bonu senioralnego obejmują zaspokajanie podstawowych potrzeb życia codziennego seniora, w szczególności:
1) pomoc w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak ubieranie się, przygotowywanie posiłków, poruszanie się lub utrzymywanie porządku;
2) opiekę higieniczno-pielęgnacyjną;
3) wsparcie w korzystaniu ze świadczeń zdrowotnych;
4) zapewnienie kontaktów z otoczeniem, w tym aktywizację intelektualną lub ruchową.
Wysokość wsparcia będzie zależeć od liczby i rodzaju usług przyznanych przez gminę. Środki nie trafią na konto seniora. Samorząd rozliczy je bezpośrednio z podmiotem lub osobą świadczącą pomoc. To oznacza, że senior nie będzie musiał sam szukać pieniędzy na opiekę. Gmina najpierw określi zakres potrzeb, a następnie zorganizuje odpowiednie wsparcie i sfinansuje jego realizację. Zakres pomocy będzie ustalany indywidualnie. Jedna osoba może potrzebować kilku godzin wsparcia tygodniowo, inna codziennej pomocy przy podstawowych czynnościach. Dlatego wartość przyznanego bonu nie zawsze osiągnie maksymalny poziom.
Bon senioralny może być przyznany seniorowi:
1) który ma niezaspokojone potrzeby w zakresie podstawowych czynności życia codziennego;
2) który jest obywatelem polskim lub obywatelem Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej, lub obywatelem Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, o którym mowa w art. 10 ust. 1 lit. b, d–f umowy z dnia 24 stycznia 2020 r. o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz. Urz. UE L 29 z 31.01.2020, str. 7);
3) którego średni miesięczny dochód w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1208 oraz z 2026 r. poz. 203) w ostatnich 3 miesiącach poprzedzających złożenie wniosku nie przekracza kwoty 3.410,00 złotych.
Bon senioralny przysługuje, jeżeli senior ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Bon senioralny nie przysługuje seniorowi :
1) w przypadku gdy na seniora jest ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2024 r. poz. 246);
2) korzystającemu:
a) ze świadczenia wspierającego określonego w ustawie z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2026 r. poz. 873) lub
b) ze specjalistycznych usług opiekuńczych w ośrodkach wsparcia, o których mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, lub
c) z usług opiekuńczych albo asystencji osobistej dofinansowanych z programów rządowych lub programów resortowych, lub
d) z całodobowej opieki świadczonej w domu pomocy społecznej określonej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, lub
e) z całodobowej opieki stacjonarnej świadczonej w zakładzie opiekuńczo-leczniczym lub zakładzie pielęgnacyjno- -opiekuńczym, lub
f) z całodobowej opieki świadczonej osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, o której mowa w art. 67–69 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, lub
g) z całodobowej opieki świadczonej przez podmiot inny niż wskazany w lit. d–f, lub h) z instytucjonalnej opieki dziennej.
Całą procedurę będą prowadziły gminy. To właśnie tam senior lub osoba działająca w jego imieniu złoży wniosek o przyznanie wsparcia. Po jego przyjęciu pracownicy gminy przeprowadzą ocenę potrzeb. Sprawdzą, z jakimi trudnościami mierzy się osoba starsza, jaki zakres pomocy jest niezbędny i ile godzin usług należy przyznać. Na tej podstawie zostanie przygotowana umowa określająca rodzaj oraz wymiar wsparcia.
Procedura będzie obejmowała kilka etapów:
- złożenie wniosku,
- ocenę sytuacji seniora,
- ustalenie zakresu usług,
- podpisanie umowy z gminą,
- rozpoczęcie realizacji pomocy
- rozliczenie wykonania.
Szczegółowe zasady składania wniosków poszczególne samorządy będą publikować przed uruchomieniem programu. W wielu przypadkach informacje pojawią się na stronach urzędów gmin oraz ośrodków pomocy społecznej.
Bon senioralny ma ruszyć już we wrześniu 2026 r., jednak nie każdy senior będzie mógł skorzystać z programu od pierwszego dnia. Wdrażanie nowych przepisów rozpocznie się etapami. O tym, kiedy wsparcie pojawi się w konkretnej gminie, zdecyduje stopień jej przygotowania do realizacji programu.
Dla samorządów wejście w życie ustawy oznacza to dopiero początek intensywnych przygotowań. Gminy będą przyjmować wnioski, oceniać potrzeby seniorów, organizować usługi opiekuńcze, podpisywać umowy z beneficjentami i rozliczać ich wykonanie. W wielu miejscach wymaga to stworzenia nowych procedur oraz nawiązania współpracy z lokalnymi organizacjami i opiekunami. Rząd zdecydował, że program będzie uruchamiany etapami. W pierwszej kolejności do systemu wejdą gminy, które dotychczas nie prowadziły publicznych usług opiekuńczych dla seniorów lub korzystało z nich nie więcej niż dziesięć osób. Następnie dołączą samorządy, w których prognozuje się najszybszy wzrost liczby mieszkańców w wieku senioralnym.
Ustawa upoważnia Ministra do określenia w drodze rozporządzenia Programu obejmującego:
1) szczegółowy sposób przyznawania bonu senioralnego i jego realizacji,
2) podmioty przyznające i realizujące bon senioralny,
3) sposób i tryb finansowania bonu senioralnego,
4) sposób monitorowania realizacji Programu oraz podmioty monitorujące
Link do ustawy:
